NIEUWS   22-02-2021


In memoriam Roel Falkena 1936-2021

Op 20 februari 2021 overleed Roel Falkena. Een droevig bericht dat veel gedachten oproept. De betekenis van deze markante man voor de FNP kan niet gemakkelijk worden overschat. Van het begin af aan was hij betrokken en later diende hij de partij in tal van politieke en bestuurlijke functies. Zijn grootste verdienste ligt bovenal in de vensters die hij voor de FNP naar Europa geopend heeft.

Naar eigen zeggen was de opstand rondom Kneppelfreed in 1951 bij hem als scholier een eerste aanzet geweest om actief te worden binnen de Friese Beweging. Roel Falkena was student in de naoorlogse periode van de wederopbouw. Een tijd van maatschappelijk optimisme en vooruitgang. Hij was onderdeel van een generatie die het streven naar verbinding in Europa en de wereld om ‘nooit weer oorlog' heel bewust meekreeg. Een federaal Europa van de regio's was wat Roel samen met vele anderen in de Friese Beweging voor ogen stond. Hij was toen al zeer Frieszinnig. Roel was naast zijn studie Diergeneeskunde in Utrecht actief in de Federatie van Friese Studentenverenigingen. Hij werd voorzitter en kon daardoor in naam van de Friese studenten in het openbare debat het woord voeren.

 

Na zijn studie vestigde hij zich als dierenarts in Beetsterzwaag, van 1964 tot 1999. Hij was getrouwd en er kwamen drie kinderen.

Roel was betrokken bij de FNP vanaf begin 1962. Hij was al lid van de steunfractie toen de partij in 1966 voor het eerst meedeed aan de Statenverkiezingen. In de FNP kwamen zijn ideeën over een federaal Europa en het streven naar taalemancipatie en zeggenschap van de Friese Beweging bij elkaar. Nu met de mogelijkheid om er actieve politiek mee te bedrijven. Hij geldt als de oprichter van de FNP-afdeling in Opsterland. Hij zat 6 jaar in het Hoofdbestuur van de partij, was 11 jaar statenlid (1988-1999) en 5 jaar raadslid. Binnen de FNP was Roel Falkena ook één van de grote pleitbezorgers van het deelnemen van de partij aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer: ‘Wij moeten zelf iemand in Den Haag hebben die voor de Friese belangen opkomt', zo stelde hij. Zijn droom werd voor een deel werkelijkheid toen FNP-er Hendrik ten Hoeve in 2003 gekozen werd als Senator voor de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF). Ondertussen was Roel ook lange tijd zeer actief als vooraanstaande persoon in de Ried fan de Fryske Beweging. Velen kennen hem nog wel als voorzitter van de ‘Stifting Slach by Warns'.

 

In fin mear as in bears

De grootste bijdrage van Roel Falkena voor de FNP ligt in de verbinding met Europa, zo kunnen wij wel vaststellen. Roel was één van de medeoprichters van de European Free Alliance (EFA) in 1981. De FNP heeft van het begin af aan ook bestuursleden geleverd in het bestuur van de EFA in Brussel. Roel was sinds 1981 lange tijd de FNP bestuurder in ‘the Bureau'. De FNP geldt daardoor nog altijd als één van de ‘founding members' van deze Europese politieke partij.

 

Een belangrijk streven van de EFA en de FNP, het werken met transnationale kieslijsten bij de Europese verkiezingen, was van het begin af aan een speerpunt. Zodat je zou kunnen stemmen op een kandidaat naar keuze van een regionale partij ergens in Europa, in plaats van volgens de nationale partijlijnen per lidstaat. Het is nog steeds niet gerealiseerd, maar Roel en zijn EFA kompanen hadden daarmee de noodzakelijke democratische vernieuwing van de Europese Unie ‘van onder op' al scherp op het netvlies. De EFA heeft altijd een vrij progressief regionalisme in de EU bepleit. De FNP kwam daarmee in goed gezelschap van verwante partijen zoals de SNP in Schotland en de Plaid Cymru in Wales. De politieke richting van de EFA bleek ook uit het feit dat zij altijd één fractie gezamenlijk met de Groenen in het Europees Parlement konden vormen.

 

Roel had misschien wel EFA-parlementslid voor de FNP in het Europees Parlement kunnen worden. Echter, het Nederlands kiesstelsel stond daaraan in de weg, omdat de FNP op dat moment niet was vertegenwoordigd in het nationale parlement in Den Haag. Roel wist als geen ander hoe hij de EFA kon gebruiken om de Friese belangen op Europees niveau te behartigen. De EFA schrijft daarover zelf in haar jubileumboek uit 2006: ‘Falkena was a definite asset at general and committee meetings from the start.'

 

Door via de EFA actief mee te doen aan de Europese politiek kreeg de FNP duidelijk meteen een sterkere positie dan anderen, zeker in vergelijking met een doorsnee regionale partij in Nederland. Wij stellen vast dat de EFA voor de FNP vensters heeft geopend naar de wereld, die vele partijgenoten maar ook anderen heeft geïnspireerd. Al met al was Roel Falkena vanaf 1981, 25 jaar lang voor de FNP de eerstverantwoordelijke voor de Europese contacten, tot op het moment dat hij in 2005 het stokje heeft overgedragen aan Sybren Posthumus. Voor zijn verdiensten in Europa heeft de EFA hem uiteindelijk in 2007 erelid gemaakt.

 

Een verbinder en een doorzetter

Doordat hij vanaf het begin bij de FNP was betrokken en zoveel had meegemaakt kon hij als geen ander de verbinder zijn tussen oudere en jongere generaties, dwars door de partij heen. Veel actieve politici in de FNP van vandaag hebben hun eerste stappen op het politieke podium gezet onder het goedkeurend oog van Roel. In de Statenzaal op het Provinsjehûs en op de fractiekamer. In debat in het politieke praatprogramma It Wapen fan Fryslân op vrijdagavond bij Omrop Fryslân Radio. Op de jaarlijkse Europese congressen fan EFA en tijdens memorabele FNP-excursies naar het Europees Parlement in Brussel, Straatsburg of verwante regio's in heel Europa. De meesten van ons hebben daar nog dierbare herinneringen aan.

 

In zijn persoonlijke leven ervoer hij een grote tegenslag toen zijn tweede vrouw en grote liefde Lybrich Andringa in 2000 veel te jong kwam te overlijden. Zijn werk als raadslid voor de FNP in Opsterland heeft hem daar toen doorheen geholpen, zo zei hij. De laatste jaren worstelde hij met zijn gezondheid. Maar Roel bleef zeer betrokken bij de partij. Hij was een doorzetter, zo schreef de Leeuwarder Courant in een groot interview in 2011. Wij zien het beeld voor ons van een man die na een zware operatie weer op een drukbezochte ledenvergadering verscheen en tussen al het FNP-volk op zijn vaste plaats midden in de bovenzaal van Duhoux in Wurdum opstond om zijn vraag aan het bestuur te stellen.

 

De FNP neemt afscheid van één van zijn grote leiders. Maar in onze geest blijft zijn politieke nalatenschap, de verbinding met Europa, een grote bron van inspiratie voor ons streven binnen de FNP en met anderen. Voor de familie is zijn overlijden vast een groot verlies. Wij wensen dat de wetenschap, dat het ijveren dat door hem in gang is gezet zal doorgaan, voor hen troost en bemoediging zal mogen zijn.

 

Wouter Wouda, voorzitter FNP

Sijbe Knol, voorzitter FNP Statenfractie



Tags: europa, fnp fryslan

MEER OVER DIT ONDERWERP




2021 FNP Fryslân - Disclaimer